Δευτέρα, 30 Μαΐου 2011

1.414 τάφοι στο... μετρό Θεσσαλονίκης

ΑΠΕ - ΜΠΕ Site Πολιτισμού/ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΕΣ ΑΥΤΟ


1.414 τάφοι στο... μετρό Θεσσαλονίκης

Χίλιοι τετρακόσιοι δεκατέσσερις τάφοι, κτερισμένοι κατά 21%, έχουν έρθει μέχρι στιγμής στο φως από τις ανασκαφές της ΙΣΤ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για την κατασκευή του μετρό. Επίσης, έχουν εντοπιστεί και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα (τοίχοι, αγωγοί, δάπεδα, κλίβανοι).

Στον νέο σιδηροδρομικό σταθμό έχουν ερευνηθεί 94 τάφοι στο φρέαρ εισόδου του Μετροπόντικα. Στις 2 Ιουνίου 2008, ξεκίνησε η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή του Επίσταθμου. Μέχρι τώρα, σε βάθος 2,00-2,80μ. από την επιφάνεια του εδάφους, έχουν εντοπιστεί τέσσερις κλίβανοι και ένας χώρος απόρριψης εργαστηριακού υλικού (θραύσματα κεράμων, εκκαμινεύματα, πηλόμαζες), τμήματα εργαστηρίων.

Στον σταθμό «Σιντριβάνι» η ανασκαφική έρευνα διεξήχθη σε τρία μέτωπα, στον χώρο του ανατολικού νεκροταφείου της αρχαίας πόλης. Οι αποκαλυφθέντες τάφοι χρονολογούνται από την Ελληνιστική εποχή έως και τα Υστερορωμαϊκά χρόνια. Εκεί έχουν εντοπιστεί και τα πέντε χρυσά στεφάνια, σε δύο τάφους.

Στο πλαίσιο της κατασκευής του σταθμού «Ευκλείδης», μεταξύ των οδών Κωνσταντινουπόλεως και Παπαναστασίου, διενεργήθηκαν οι πρόδρομες εργασίες της μετατόπισης των δικτύων κοινής ωφελείας και τριών γεωτρήσεων.

Η έρευνα, στην πρώτη περίπτωση, έφερε στο φως αποσπασματικά σωζόμενα οικοδομικά λείψανα των όψιμων οθωμανικών χρόνων και στην προδιάτρηση της μιας μόνο γεώτρησης αποκαλύφθηκε πεσσόσχημο μαρμάρινο αρχιτεκτονικό μέλος. Κατά τη διάρκεια των εργασιών για τη διαμόρφωση του ευρύτερου εργοταξιακού χώρου ήλθε στο φως τμήμα κτιρίου (τοίχοι και αγωγοί), πιθανόν στάβλου, που χρονολογείται στους νεότερους χρόνους (τέλος 19ου - μέσα 20ού αι.).

Το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τα αποτελέσματα των ερευνών, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πώς θα λυθεί το πρόβλημα φύλαξης των ευρημάτων, που είναι τεράστιο, καθώς οι αποθήκες της Εφορείας έχουν γεμίσει μέχρι το μη περαιτέρω.

Κυριακή, 29 Μαΐου 2011

Ζωντανεύει η Αρχαία Αγορά του Δίου

Ζωντανεύει η Αρχαία Αγορά του Δίου
Αποκαθίστανται τα μνημεία της αρχαίας Μακεδονικής πόλης προκειμένου να αναδειχθούν
Ζωντανεύει η Αρχαία Αγορά του Δίου



Αθήνα
Η Αρχαία Αγορά του Δίου, που αποτελούσε τον πυρήνα της ιερής πόλης των Μακεδόνων πρόκειται να αποκατασταθεί ώστε να αναδειχθούν τα μνημεία της και να γίνει επισκέψιμη για το κοινό. Το Σεβαστείο, οι πολυτελείς οικίες Ευθυβούλου και Επιγένους, η Νότια Στοά, ένας κεραμικός κλίβανος αλλά και η λεγόμενη κρυπτή αποθήκη θα δεχθούν επεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης, πρώτα - πρώτα για την προστασία τους, δεδομένου ότι η κατάστασή τους χαρακτηρίζεται ως κακή. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται μάλιστα στην στερέωση του ψηφιδωτού δαπέδου και των τοιχογραφιών του Σεβαστείου.
Στόχος είναι να αναδειχθεί η διαχρονική ζωή του Δίου, καθώς στο οικοδομικό «τετράγωνο» το οποίο θα δεχθεί τώρα τις επεμβάσεις των επιστημόνων σώζονται κατάλοιπα, τα οποία χρονολογούνται από την ίδρυση της πόλης τον 5ο π. Χ αιώνα ως και τα πρώτα βυζαντινά χρόνια. Επικεφαλής του έργου, στο πλαίσιο του οποίου θα κατασκευαστούν νέα στέγαστρα, εξέδρα για το κοινό και μία μικρή γέφυρα είναι ο καθηγητής κ. Δημήτρης Παντερμαλής, ο οποίος ανασκάπτει το Δίον από την δεκαετία του ' 70.

Η Αγορά είχε μία μεγάλη, πλακόστρωτη πλατεία στο κέντρο της και περιβαλλόταν από στοές με δημόσιους χώρους όπως ήταν η Βεσπασιανή καθώς και 15 καταστήματα. Περιελάμβανε επίσης ένα μεγάλο και πολυτελές μονόχωρο κτίριο που ενδεχομένως ήταν χώρος αυτοκρατορικής λατρείας_ το Σεβαστείον δηλαδή_ ένα επίμηκες κτίριο το οποίο πιθανόν να ήταν Βασιλική ενώ στη δυτική πλευρά της Αγοράς, πάνω σε υπερυψωμένο πλάτωμα διασώθηκαν τα κατάλοιπα μιας πολυτελούς οικίας του 3ου μ. Χ. αιώνα με δύο αίθρια, μωσαϊκά δάπεδα και υδραυλικό δίκτυο! Η βορειοδυτική πλευρά καταλαμβάνεται από εργαστήρια, αποθήκες, αγωγούς, κεραμικό κλίβανο και οικίες όπως αυτή του Ευβούλου που είχε αίθριο, ψηφιδωτά δάπεδα, σιντριβάνι κ. α. Σώζονται όμως και κάποια κατάλοιπα από το ελληνιστικό Γυμνάσιο, το οποίο κοσμούσε η «ζωφόρος με τα όπλα».

Οι περιβαλλοντικές συνθήκες (υγρασία, παγετός, βλάστηση) και παλαιότερες εργασίες συντήρησης με χρήση τσιμέντου είχαν μεγάλες επιπτώσεις στα μνημεία ενώ σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση είναι τα ψηφιδωτά, τα πλίνθινα ή επιστρωμένα με μαρμάρινες πλάκες δάπεδα, οι τοιχογραφίες του Σεβαστείου αλλά και η πλατεία όπου υπάρχουν καθιζήσεις, αποκολλήσεις και μετατοπίσεις ψηφίδων κ. α. Σύμφωνα με την μελέτη τώρα, η οποία εκπονήθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο με επικεφαλής την καθηγήτρια κυρία Σεμέλη Πινγιάτογλου, και από πλευράς της ΚΖ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων την αρχαιολόγο κυρία Ευαγγελία Αλβανού θα κατασκευαστούν δύο νέα μεταλλικά στέγαστρα το ένα για την προστασία των τοιχογραφιών του Σεβαστείου και το δεύτερο για το μνημείο των Ασπίδων ενώ ένα ακόμη στέγαστρο σε μορφή καταπακτής θα τοποθετηθεί στην είσοδο της κρυπής αποθήκης. Μία μεταλλική εξέδρα θα τοποθετηθεί στα δυτικά της Αγοράς για τη θέαση της ευρύτερης περιοχής (θα υπάρχει πρόσβαση και για ΑμεΑ) και τέλος η μεταλλική γέφυρα που βρίσκεται στις Μεγάλες Θέρμες θα επεκταθεί. Πριν από όλα αυτά όμως θα γίνουν όλες οι εργασίες συντήρησης ενώ το σύνολο του προγράμματος θα πρέπει να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ για την υλοποίησή του.
Στον αρχαιολογικό χώρο του Δίου έχουν έρθει στο φως το Ιερό της Ίσιδας και άλλων αυγυπτίων θεών, ο μικρός ναός της Υπολυμπιδίας Αφροδίτης, το Ιερό της Δήμητρας, θέατρα, στάδιο, το ωδείο, η έπαυλη του θεού Διονύσου με τα εξαιρετικά ψηφιδωτά, λουτρά, μοναδικά αγάλματα του Δία ακόμη και ένα μουσικό όργανο, η περίφημη ύδραυλις. Τα καλύτερα σωζόμενα όλων όμως είναι αυτά της Ρωμαϊκής εποχής, όπως συμβαίνει και με την Αρχαία Αγορά, η οποία φαίνεται ότι είχε χωροθετηθεί πάνω σε εκείνη την Ελληνιστικής εποχής.

Το Δίον έγινε σπουδαίο κέντρο στα χρόνια του βασιλιά Αρχέλαου της Μακεδονίας, ο οποίος επέλεξε την πόλη λόγω της σύνδεσής της με τη λατρεία των Μουσών και του Δία ενώ ο Φίλιππος Β΄ οργάνωσε στην πόλη αθλητικούς αγώνες. Στο ιερό του Δία είχαν θυσιάσει ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος μετά από τη νίκη τους στη Χαιρώνεια το 338 π. Χ. ενώ ο δεύτερος από εκεί ξεκίνησε την εκστρατεία του για την Ασία αλλά και εκεί έστειλε τους χάλκινους ανδριάντες των 25 νεκρών στη μάχη του Γρανικού, το 334 π. Χ.
Στο Δίον λειτουργεί από το 1983 αρχαιολογικό μουσείο.
πηγή:το βήμα

Πέμπτη, 26 Μαΐου 2011

Ο δορυφόρος βρήκε πυραμίδες

Δεκαεπτά θαμμένα μνημεία, 3.000 αρχαίοι οικισμοί και 1.000 τάφοι εντοπίστηκαν με υπέρυθρες ακτίνες από το διάστημα

Η τεχνολογία έκανε το θαύμα της. Δεκαεπτά χαμένες πυραμίδες ανάμεσα σε 3.000 -επίσης χαμένους- αρχαίους αιγυπτιακούς οικισμούς και 1.000 τάφους, εντοπίστηκαν από έρευνα με δορυφόρο με υπέρυθρες ακτίνες. Μάλιστα, ανασκαφές σε αρχικό στάδιο έχουν ήδη επιβεβαιώσει την ύπαρξη των ευρημάτων κάτω απο την επιφάνεια της αιγυπτιακής γης, συμπεριλαμβανομένων δύο πυραμίδων.

Ο δορυφόρος βρήκε πυραμίδες

Πρωτοπόρος και επικεφαλής της έρευνας είναι η Αμερικανίδα αιγυπτιολόγος Δρ. Σάρα Πάρσακ του Πανεπιστημίου της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ, η οποία δηλώνει έκθαμβη με όσα έχει ανακαλύψει η ομάδα της στη Σακάρα και άλλες τοποθεσίες της Αιγύπτου.

Η επιστημονική ομάδα εντόπισε τις πυραμίδες αναλύοντας εικόνες από δορυφόρους που βρίσκονταν σε τροχιά 700 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της γης
Η επιστημονική ομάδα εντόπισε τις πυραμίδες αναλύοντας εικόνες από δορυφόρους που βρίσκονταν σε τροχιά 700 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της γης

«Πραγματοποιούσαμε αυτή την έρευνα εντατικά για περισσότερο από έναΝ χρόνο. Μπορούσα να παρακολουθώ τα δεδομένα καθώς αυτά αναδύονταν, αλλά για μένα η στιγμή του ?εύρηκα? ήρθε όταν μπορούσα να κάνω ένα βήμα πίσω και να κοιτάξω όλα αυτά που είχαμε βρει και δεν μπορούσα να πιστέψω πώς ήταν δυνατόν να εντοπίσουμε τόσες πολλές τοποθεσίες σε όλη την Αίγυπτο» είπε στο BBC η κ. Πάρσακ.

Oνειρο
«Η ανασκαφή μιας πυραμίδας είναι το όνειρο κάθε αρχαιολόγου» τόνισε η Σάρα Πάρσακ, υποστηρίζοντας πως υπάρχουν ακόμα περισσότερα κτίρια θαμμένα βαθύτερα από αυτά που εντόπισε ο δορυφόρος και το πιθανότερο είναι πως βρίσκονται κάτω από τον Νείλο: «Ανακαλύψαμε μόνο τις τοποθεσίες που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια. Υπάρχουν χιλιάδες επιπλέον τοποθεσίες που ο Νείλος έχει καλύψει μες στις λάσπες του. Αυτή είναι μόνο η αρχή».

Η επιστημονική ομάδα ανέλυσε εικόνες από δορυφόρους που βρίσκονταν σε τροχιά 700 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης και οι οποίοι διαθέτουν τόσο ισχυρές φωτογραφικές μηχανές που μπορούν να εντοπίσουν αντικείμενα με διάμετρο μικρότερη από ένα μέτρο, ενώ η υπέρυθρη απεικόνιση επιτρέπει τον εντοπισμό των διαφορετικών υλικών κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έχτιζαν τα σπίτια και τα κτίριά τους με τούβλα από λάσπη, τα οποία είναι πολύ πιο συμπαγή από το έδαφος που τα περιβάλλει και έτσι με αυτό το σύστημα ανίχνευσης διαγράφονται οι μορφές σπιτιών, ναών και τάφων.

Το υψηλό επίπεδο ακρίβειας της έρευνας εντυπωσίασε τόσο την αιγυπτιακή κυβέρνηση, που τώρα σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία προκειμένου να προσδιορίσει και να προστατέψει την κολοσσιαία πολιτιστική της κληρονομιά στο μέλλον. Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επανάστασης λεηλατήθηκαν πολλές από τις γνωστότερες αρχαιολογικές τοποθεσίες.

Η Πάρσακ εξηγεί πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία σχετικά με αυτό: «Από την εικόνα του δορυφόρου μπορούσε να δούμε εάν ένας τάφος λεηλατήθηκε μια συγκεκριμένη περίοδο του χρόνου και να στείλουμε σήμα συναγερμού στην Ιντερπόλ ώστε να προφυλάσσει τις αρχαιότητες από τη στιγμή που τα ευρήματα θα δοθούν σε πώληση».

Η πιο συναρπαστική στιγμή, σύμφωνα με την αιγυπτιολόγο, ήταν όταν επισκέφθηκε τις ανασκαφές στο Τανίς: «Εχουν ανασκάψει ένα σπίτι 3.000 ετών το οποίο είχε φανεί στη δορυφορική εικόνα. Μάλιστα το περίγραμμα της δομής ταίριαζε με τη δορυφορική εικόνα σχεδόν τέλεια. Ηταν στ' αλήθεια η επιβεβαίωση της τεχνολογίας».

Το τέλος του... Ιντιάνα Τζόουνς

Το τέλος της εποχής των πρακτικών της αρχαιολογίας του... «Ιντιάνα Τζόουνς» προέβλεψε η Σάρα Πάρσακ, ελπίζοντας ότι οι νέες τεχνολογίες θα αποτελέσουν βοήθεια για τους αρχαιολόγους όλου του κόσμου. «Μας επιτρέπει να είμαστε πιο συγκεντρωμένοι στο έργο που κάνουμε. Αντιμετωπίζοντας μια μνημειώδη αρχαιολογική τοποθεσία, δεν ξέρεις κανείς από πού να αρχίσεις. Είναι σημαντικό εργαλείο για να εστιάζουμε στο πού κάνουμε ανασκαφή. Μας δίνει μεγαλύτερη αντίληψη για τα αρχαιολογικά μνημεία. Πρέπει να σκεφτόμαστε σε μεγαλύτερο εύρος και αυτό είναι κάτι που μας επιτρέπουν οι δορυφόροι. Ο Ιντιάνα Τζόουνς είναι παλιό σχολείο. Έχουμε προχωρήσει από την εποχή του Ιντι, λυπάμαι Χάρισον Φορντ».

  • Ανασκαφές
  • Αρχικά οι αιγυπτιακές αρχές δεν ενδιαφέρθηκαν για τα ευρήματα της ομάδας της Πάρσακ, όπως δείχνει το ντοκιμαντέρ του BBC, «Egypt's Lost Cities». Οταν, όμως έκαναν δοκιμαστικές ανασκαφές στην περιοχή της Σακάρα, πίστεψαν ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές τοποθεσίες της Αιγύπτου.

ΣΟΦΙΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
sostyl@pegasus.gr

Πέμπτη, 19 Μαΐου 2011

Προ-βολες ΓΙΟΡΤΕΣ ΚΑΙ ΟΣΜΕΣ

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε ότι το πρόβλημα των ελληνικών μουσείων είναι η ελλιπής φύλαξη. Χειμώνα-καλοκαίρι το ίδιο πρόβλημα, τα ίδια σχόλια στις εφημερίδες, η ίδια γκρίνια στο υπουργείο Πολιτισμού. Ομως, η κατάσταση δεν άλλαξε. Αντίθετα γίνεται χειρότερη, με όλο και περισσότερους θεατές να παρακολουθούν την απαξίωση των πολιτιστικών οργανισμών στη χώρα.

Και οι τουρίστες που καταφτάνουν στην ηλιόλουστη κατά τα άλλα Αθήνα, δεν στέκονται επικριτικά μόνο σε κάποιες κλειστές αίθουσες, τα ωράρια λειτουργίας για τα οποία τους προειδοποίησαν, αλλά στις οσμές.

Δεν είναι μέρες που το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο μύριζε στις τουαλέτες του υπογείου και κανείς δεν μπορούσε να ηρεμήσει τους ξένους τουρίστες στο ισόγειο για τις τριτοκοσμικές μας εικόνες. Εδώ δεν επαρκούν οι καθαρίστριες, σε άλλα μουσεία, μικρά κυρίως, δεν έχουν καθόλου. Με ελάχιστες τα περισσότερα, άλλα με μια 65χρονη -όπως μας είπαν- να προσπαθεί να κουμαντάρει τις ανάγκες ενός μουσείου, άλλα με καμία όπως στο όμορφο Μουσείο της Ηλιδας, τη Λίνδο κ.α. Στη Φαιστό, μία είναι η μόνιμη καθαρίστρια και μία η συμβασιούχος, αλλά στα ρεπό τους συμβαίνει ό,τι και στην υπόλοιπη Ελλάδα: αναλαμβάνουν οι φύλακες. Τα Σαββατοκύριακα στα περισσότερα μουσεία δεν υπάρχει κανείς γι’ αυτή τη δουλειά, αφού δεν υπήρχαν σχετικές εγκρίσεις.

Στο μεταξύ άρχισαν οι κλοπές. Στην Αρτα πρώτα και αργότερα στην Ελευσίνα. Οι νυχτοφύλακες λιγοστοί κι αλλού καθόλου.

Παρ’ όλα αυτά θα γιορτάσουν. Τα περισσότερα μουσεία μας ασθενούν, καλούνται ωστόσο να γίνουν εξωστρεφή συμμετέχοντας στον διεθνή εορτασμό. Ετοιμάζουν εκδηλώσεις και καλά κάνουν, καλούν τον κόσμο, αλλά τι ειρωνεία. Η εικόνα δεν βελτιώνεται.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Πολιτισμού μιλάει για το πρόσωπο της Ελλάδας που συναντούν όσοι έρχονται με τα κρουαζιερόπλοια. Πήγε στην Πάτρα ο κ. Γερουλάνος, ύστερα στην Ολυμπία, έφτασε ώς το Κατάκολο. Κομβικής σημασίας περιοχή για τη μεταφορά επισκεπτών προς την Ολυμπία, τον Επικούρειο Απόλλωνα, όπως είπε. «Είναι το μέρος που δείχνει το πρόσωπο της Ελλάδας σε εκείνους που έρχονται με τα κρουαζιερόπλοια από το εξωτερικό και θα πρέπει να βεβαιωθούμε ότι και πρακτικά λειτουργεί για να μπορεί να αντεπεξέλθει στον σκοπό του, αλλά και να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε οι επισκέπτες που καταφτάνουν να αισθανθούν ότι κάποιος τους καλωσορίζει στον τόπο». Για το άλλο πρόσωπο της Ελλάδας, αυτό των μουσείων δεν θα πει τίποτε;


ΠΗΓΗ << ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.gr 17 Μαϊου 2011>>