Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2011

MONEMVASIA - GIANNIS RITSOS

ΚΛΕΜΜΕΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΠΩΛΟΥΝΤΑΝ ΣΤΟ ΛΟΝ∆ΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ∆ΙΑ∆ΙΚΤΥΟ


«Εσχισαν» την Παναγιά στα δυο

Της Μαίρης Αδαµοπούλου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 22 Μαρτίου 2011
πηγή:Τα Νέα

Θύµα  αρχαιοκαπήλων  η Παναγία  Οδηγήτρια, εκλάπη  από τον Ναό του Αγίου  Νικολάου στο Ηλιοχώρι του ∆ήµου Τύµφης (στον Νοµό  Ιωαννίνων) τον Απρίλιο του 2009. Η εικόνα διαστάσεων 69  Χ 31,5 εκ. χρονολογείται στον 17ο αιώνα. Η µισή εικόνα  (αριστερά) παρέµεινε στην εκκλησία κι άλλη µισή (δεξιά)  προσφερόταν προς πώληση µέσω ∆ιαδικτύου
Εκαναν φτεράαπό εκκλησίες των Ιωαννίνων και του Πηλίου. Βρέθηκαν στο Λονδίνο να ζητούν αγοραστή. Στο παρά πέντε, όµως, οιπέντε από τις έξι πολύτιµες εικόνες σώθηκαν και ετοιµάζονται να επαναπατριστούν, ενώ προσπάθεια γίνεται να επιστραφεί σεελληνικά χέρια και η έκτη, που έχει πωληθεί στην Ολλανδία. Η υπόθεση όµως φαίνεται πως έχει και συνέχεια...

Ολα άρχισαν από ένα τηλεφώνηµα στο υπουργείο Πολιτισµού, όταν µια γυναίκα εντόπισε στην ιστοσελίδα της Temple Gallery του Λονδίνου – λειτουργεί µισό αιώνα τώρα και ειδικεύεται στις εικόνες – την εικόνα της Υπαπαντής από την Ιερά Μονή Κοιµήσεως Βισικού Καλουτά (στην Ηπειρο).

Αµέσως το ΥΠΠΟΤ άρχισε έρευνα. ∆ιαπίστωσε πως στην επίµαχη ιστοσελίδα δεν υπήρχε µόνο η συγκεκριµένη, αλλά ακόµη πέντε εικόνες κλεµµένες την περίοδο 2005 - 2009 από τον Αγιο Απόστολο Τσαγκαράδας, τον Αγιο Νικόλαο Ηλιοχωρίου στον ∆ήµο Τύµφης και τον Αγιο Τρύφωνα Βίκου στην Ηπειρο. Και ενηµέρωσε το Τµήµα ∆ίωξης Αρχαιοκαπηλίας, το ελληνικό τµήµα της Ιντερπόλ και την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο.

«Πρόκειται για µια χαρακτηριστική περίπτωση συνεργασίας των ελληνικών και βρετανικών αρχών», είπε στα «ΝΕΑ» η µορφωτική σύµβουλος της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο και έµπειρη σε θέµατα επαναπατρισµού «θυµάτων» αρχαιοκαπηλίας Βάνα Σολωµονίδου. «Η επιστροφή των εικόνων είναι πλέον θέµα χρόνου».

«Είναι σηµαντικό ότι υπάρχει αφύπνιση και συντονισµός και χτυπάµε την παράνοµη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών έγκαιρα στη ρίζα του», επισήµανε η γενική γραµµατέας του υπουργείου Πολιτισµού Λίνα Μενδώνη. «Αφωνος» ο έµπορος Ρίτσαρντ Τεµπλ που διέθετε τις εικόνες σετιµές από 2.200

έως 6.800 ευρώ,υποστήριξε πως δεν υποψιάστηκε ότι µπορεί να ήταν κλεµµένες. Κι αυτό διότι συνεργάζεται χρόνια µε τον άνθρωπο που τουτις προµήθευσε, όπως δήλωσε στη βρετανική εφηµερίδα «Guardian». ∆εν µπόρεσε όµως να απαντήσει στο ερώτηµα πώς, αν και έµπειρος, δέχτηκε να αγοράσει εικόνες χωρίς πιστοποιητικά προέλευσης.

Ανδρες της Σκότλαντ Γιαρντ εµφανίστηκαν στο κατάστηµα του Τεµπλ στο Holland Park – µια ανάσα από την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο – µε φωτογραφίες που έδειχναν τις εικόνες µέσα στις εκκλησίες πριν από την κλοπή και τη συντήρησή τους. Χαρακτηριστικό είναι µάλιστα ότι µία εξ αυτών είναι κοµµένη στα δυο. Η µισή «Παναγία Οδηγήτρια» έχει µείνει στον Αγιο Νικόλαο Ηλιοχωρίου και η άλλη µισή πωλούνταν µέσω ∆ιαδικτύου!

Ο βρετανός έµπορος κατάλαβε πως δεν είχε επιλογή. Και την Τρίτη επέστρεψε στις αρχές τις εικόνες που χρονολογούνται από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα. Οσο για την έκτη, έχει πωληθεί στην Ολλανδία και ο Τεµπλ κάνει προσπάθεια να την επαναποκτήσει για να την παραδώσει στην Αστυνοµία.

Αν και εκτιµάται ότι µέσα στον Απρίλιο οι εικόνες θα έχουν επιστραφεί εκεί όπου ανήκουν, γνώστες του χώρου υποστηρίζουν πως µόλις τώρα έχει αρχίσει να αποκαλύπτεται το συγκεκριµένο δίκτυο αρχαιοκαπηλίας και πως σύντοµα οι Αρχές θα µπορέσουν όχι µόνο να φτάσουν στους έλληνες συνεργάτες του Ρίτσαρντ Τεµπλ, αλλά πιθανότατα να εντοπίσουν κι άλλα παρανόµως εξαχθέντα από την Ελλάδα έργα τέχνης.

Πέντε πολύτιµες εικόνες σώθηκαν και ετοιµάζονται να επαναπατριστούν, ενώ προσπάθεια γίνεται να επιστραφεί και άλλη µία που έχει πωληθεί στην Ολλανδία

Πέμπτη, 17 Μαρτίου 2011

Κλεμμένες ελληνικές εικόνες στο κέντρο του Λονδίνου

News247.gr Ελλάδα
Μάρτιος 04 2011
Έξι εικόνες που είχαν κλαπεί από μοναστήρια του νομού Ιωαννίνων, εντοπίστηκαν σε γκαλερί του Λονδίνου. Τις πωλούσαν για 3000 λίρες. Πώς η παρατηρητικότητα ενός πολίτη οδήγησε στα ίχνη των αρχαιοκάπηλων. Σε εξέλιξη οι έρευνες
Κλεμμένες εικόνες από εκκλησίες και μοναστήρια των Ιωαννίνων, κυρίως της περιοχής Ζαγοροχωρίων, εντοπίστηκαν από την Ιντερπόλ σε συνεργασία με την Σκότλαντ Γιάρντ σε γκαλερί του Λονδίνου.

Η έρευνα παραμένει σε εξέλιξη και σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, έχουν αναγνωριστεί και ταυτοποιηθεί από την αρμόδια υπηρεσία της 8ης Εφορείας Αρχαιοτήτων στα Γιάννενα, έξι εικόνες.

Σύμφωνα με την εφημερίδα "Ελευθερία" της Ηπείρου πρόκειται για την Temple Gallery, που βρίσκεται στο πάρκο του Νότινγκ Χιλ από το 1959 και η οποία λειτουργεί ως κέντρο μελέτης, αποκατάστασης και έκθεσης αρχαίων αντικειμένων και ιερών εικόνων.

Η πινακοθήκη στην ιστοσελίδα της παρουσιάζει τη συλλογή της και δίπλα σε κάθε εικόνα υπάρχουν πληροφορίες και τιμή πώλησης.

Ιδιώτης είχε εντοπίσει μια από τις εικόνες που είχαν κλαπεί από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βισικό, την Υπαπαντή.

Πρόκειται για μία από τις εικόνες που είχε αναρτήσει η πρώην ΝΑΙ με πρωτοβουλία του Αλ. Καχριμάνη στην ιστοσελίδα της Νομαρχίας, για την ενημέρωση της κοινής γνώμης σχετικά με τον πλούτο που είχε αφαιρεθεί από τις εκκλησίες του νομού και ο οποίος είχε προηγουμένως αποτυπωθεί στο φωτογραφικό φακό.

Ο ιδιώτης ενήμερος για την κλοπή και έχοντας δει τις φωτογραφίες, αναγνώρισε την εικόνα, η οποία πωλείται από την πινακοθήκη στην τιμώ των 3.000 λιρών Αγγλίας.

Μετά από αυτή την εξέλιξη, ειδοποιήθηκε το Τμήμα Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας, που ενημέρωσε την 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Στη συνέχεια πιστοποιήθηκε ότι πρόκειται για την ίδια εικόνα.

Ακολούθησε έλεγχος των εικόνων που υπάρχουν στη συλλογή της πινακοθήκης και ταυτοποιήθηκαν άλλες έξι εικόνες που έχουν κλαπεί από τα Γιάννενα.

Μετά την ενημέρωση της Δίωξης Αρχαιοκαπηλίας, δόθηκε σήμα στην Ιντερπόλ και στη Σκότλαντ Γιαρντ, οι οποίες δέσμευσαν τις εικόνες και εντόπισαν τους αγοραστές।

Κυριακή, 13 Μαρτίου 2011

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ανέλπιστα ευρήματα άγνωστης ταυτότητας - πολιτισμός

ΤΟ ΒΗΜΑ - Ανέλπιστα ευρήματα άγνωστης ταυτότητας - πολιτισμός
Διόμισυ χρόνια μετά την αποκάλυψή τους, οι νεκροί της Βεργίνας... αγνοούνται
Ανέλπιστα ευρήματα άγνωστης ταυτότητας
Κλαδί από το χρυσό στεφάνι που ανακαλύφθηκε στη Βεργίνα



Θεσσαλονίκη
Αγνωστη παραμένει, διόμισυ χρόνια μετά την αποκάλυψή τους, η ταυτότητα των νεκρών της Βεργίνας και των ιδιότυπων ταφών τους.

Τα μοναδικά στοιχεία που κατάφεραν να δώσουν οι πολύμηνες εργαστηριακές έρευνες είναι το φύλλο και η ηλικία των νεκρών καθώς και ένα ακόμη χρυσό στεφάνι (το δεύτερο) και σειρά χρυσών κτερισμάτων από την ιδιότυπη ταφή.

Τα ανέλπιστα ευρήματα - καθώς εντοπίστηκαν εκτός των νεκροταφείων, στον χώρο της αγοράς της Βεργίνας - αποκαλύφθηκαν το καλοκαίρι του 2008 (η πρώτη ταφή με το χρυσό στεφάνι από φύλλα βελανιδιάς) και το καλοκαίρι του 2009 (κατά περίεργη σύμπτωση την ίδια ακριβώς ημέρα, την τελευταία της ανασκαφικής περιόδου) από τα μέλη της πανεπιστημιακής ανασκαφής της Βεργίνας με επικεφαλής την καθηγήτρια αρχαιολογίας του ΑΠΘ και ευρωβουλευτή κυρία Χρυσούλα Παλιαδέλη.

Η εισήγηση της καθηγήτριας και των συνεργατών της στο πλαίσιο του συνεδρίου για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και στη Θράκη αναφέρεται στα εργαστηριακά ευρήματα και… προσθέτει ακόμη ένα χρυσό στεφάνι (με φύλλα ελιάς αυτή τη φορά) το οποίο εντοπίστηκε ως κτέρισμα της ιδιότυπης ταφής μέσα σε ασημένια υδρία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν επίσης από τις πολύμηνες οστεοαρχαιολογικές μελέτες και τις εργασίες συντήρησης των ευρημάτων, η πρώτη ταφή (μια αργυρή υδρία με ακτέριστα σκελετικά κατάλοιπα) αφορά στην καύση ενήλικου ατόμου αλλά η κατάσταση διατήρησής τους δεν επιτρέπει τον ακριβέστερο προσδιορισμό της ηλικίας και του φύλου.

Το δεύτερο αγγείο, ένας αργυρός παναθηναϊκός αμφορέας με επιχρύσωση και εγχαράξεις (η παράσταση που απεικονίζει δεν έγινε δυνατό να διαγνωστεί) είναι το μοναδικό συμφωνα με τους αρχαιολόγους δείγμα αυτού του ιδιαίτερου σχήματος σε μέταλλο.

Από τις εργασίες συντήρησης προέκυψε ότι περιείχε τα καμένα οστά μικρού παιδιού ηλικίας 3-7 ετών, μάλλον κοριτσιού, καθώς είναι κτερισμένο με χρυσά σκουλαρίκια με φτερωτές Νίκες, χρυσά διακοσμητικά δισκάρια διακοσμημένα με ακτίνες και ένα ακόμη χρυσό στεφάνι με φύλλα ελιάς.

«Οι δύο ταφές που εντοπίστηκαν το 2009 δεν έρχονται σε αντιπαράθεση με την υπόθεση εργασίας για την ταύτιση του πρώτου νεκρού, με το στεφάνι βελανιδιάς, με τον Ηρακλή, νόθο γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της Βαρσίνης. Απλώς προσθέτουν στο πολύτιμο αυτό ταφικό σύνολο δύο νέα πρόσωπα (ένα ενήλικο και ένα νήπιο, πιθανότατα κοριτσάκι) που προφανώς συνδέονται με τον τελευταίο των Τημενιδών, χωρίς να είμαστε σε θέση, λόγω της σιωπής των αρχαίων πηγών, να τα ταυτίσουμε με συγκεκριμένα ιστορικά πρόσωπα» δηλώνει η κυρία Παλιαδέλη.

Πέμπτη, 10 Μαρτίου 2011


Τετάρτη 9 Μάρτη 2011
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣΣελίδα 33

ΕΚΤΑΚΤΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ
Αναδεικνύουν την πολιτιστική κληρονομιά και απαξιώνονται

Σε 24ωρη απεργία κατεβαίνουν αύριο οι έκτακτοι αρχαιολόγοι με συγκεντρώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Εργασίες συγκόλλησης κεραμικής στο κτίριο της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο Καραμπουρνάκι από φοιτητές Αρχαιολογίας ή αλλιώς ...από μελλοντικούς έκτακτους αρχαιολόγους
Η 24ωρη απεργία που προκήρυξε ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων για αύριο διαφέρει από τη μακριά σειρά αγωνιστικών κινητοποιήσεων του κλάδου ως προς το συμβολισμό της: Την ίδια μέρα ξεκινά τις εργασίες της η ετήσια Αρχαιολογική Συνάντηση για τις ανασκαφές του 2010 στη Μακεδονία και τη Θράκη, όπου παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της αρχαιολογικής έρευνας, δηλαδή τα νέα τεκμήρια που προστίθενται στην πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του λαού.

Αυτή η αρχαιολογική έρευνα «δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τη συμβολή των έκτακτων αρχαιολόγων», όπως αναφέρουν οι ίδιοι στην ανακοίνωσή τους προσθέτοντας: «Επίσης, η συνέχιση όλων αυτών των έργων που προβάλλονται είναι ανέφικτη χωρίς την εργασία των προσώπων που έχουν αναλάβει με κόπο, αφοσίωση και προσωπικές θυσίες την αποπεράτωσή τους». «Οι έκτακτοι αρχαιολόγοι, με την εργασία μας σε πλήθος σωστικών ανασκαφών σε όλη την Ελλάδα, επαναφέρουμε στο φως, ξεγεννώντας μέσα από τη γη, μνημεία της ιστορικής μας κληρονομιάς. Εργαζόμαστε υπό δυσμενείς έως αναξιοπρεπείς, όχι μόνο καιρικές, αλλά και εργασιακές συνθήκες, χωρίς τα απαραίτητα μέσα και συχνά χωρίς να τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας. Αντιμετωπίζουμε συνεχώς έντονες προσωπικές και ενίοτε προσβλητικές πιέσεις για επίσπευση των εργασιών, εις βάρος κάποιες φορές της ορθής επιστημονικής μεθοδολογίας. Βλέπουμε με οδύνη να καταχώνονται τα ανακαλυφθέντα μνημεία, με αστραπιαίες αποφάσεις, στο βωμό της τεχνοκρατικής "ανάπτυξης" και του fasttrack. Μένουμε μεγάλα διαστήματα απλήρωτοι, καθώς μετακυλίονται στην πλάτη μας από τους εργοδότες οι καθυστερήσεις των πληρωμών του Δημοσίου ή των εκταμιεύσεων των πόρων των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Με τη δραματική μείωση των θέσεων εργασίας, οι περισσότεροι αρχαιολόγοι βιώνουμε πλέον τον εφιάλτη της ανεργίας, καθώς μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι υπολειτουργούν και τεχνικά έργα διακόπτονται ημιτελή».

Προσθέτουν τους περιορισμούς του «ΠΔ - Παυλόπουλου», «που δεν μας επιτρέπουν να ξαναεργαστούμε μόλις συμπληρώσουμε 24 μήνες εργασίας. Ως συνέπεια, οι περισσότεροι πεπειραμένοι αρχαιολόγοι, με την τόσο σημαντική προσφορά στον πολιτισμό, αντιμετωπίζουμε τον αποκλεισμό διά παντός από την εργασία, μην έχοντας δυνατότητα να κάνουμε ούτε αίτηση στις ελάχιστες προκηρύξεις θέσεων».

Η απεργιακή συγκέντρωση της Αθήνας θα γίνει στις 11 π.μ. έξω από το κτίριο του υπουργείου Εσωτερικών και της Θεσσαλονίκης έξω από το κτίριο της παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής (όπου γίνεται και το συνέδριο) στις 9.30 π.μ., απαιτώντας πρωτίστως την κατάργηση του «24μήνου».

Η αρχαιολογική συνάντηση

Η επιστημονική συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη πραγματοποιείται για 24η χρονιά, θα διαρκέσει έως τις 12/3, θα συμμετάσχουν 152 σύνεδροι και θα γίνουν 80 ανακοινώσεις. Οι συναντήσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές, αφού αποτελούν τη μοναδική, ουσιαστικά, ευκαιρία παρουσίασης του αρχαιολογικού έργου. Παρουσιάζεται πληθώρα νέου αρχαιολογικού υλικού, δημοσιοποιούνται σημαντικές ανακοινώσεις και διατυπώνονται παρατηρήσεις και συνθετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις σχετικές με τις αρχαιότητες της Μακεδονίας και Θράκης. Συμμετέχουν αρχαιολόγοι των Εφορειών Αρχαιοτήτων, η ακαδημαϊκή κοινότητα και οι ξένες αρχαιολογικές σχολές που δρουν στην Ελλάδα, ενώ τα πρακτικά εκδίδονται κάθε χρόνο.

Ομως, εκτός από το ότι όλος αυτός ο πλούτος απαξιώνεται από τη διαχρονική, αντιδραστική πολιτιστική πολιτική του αστικού κράτους απέναντι στους εργαζόμενους στον πολιτισμό και στα μνημεία, αυτή η γνώση παραμένει κτήμα αποκλειστικά της επιστημονικής κοινότητας και δεν γίνεται και κτήμα του λαού, πάλι βέβαια με ευθύνη του κράτους.

Πολυτελής παλαιοχριστιανική οικία αποκαλύφθηκε στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης

Πολυτελής παλαιοχριστιανική οικία αποκαλύφθηκε στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης

Με μια πολυτελή έπαυλη των παλαιοχριστιανικών χρόνων ήρθαν αντιμέτωποι οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, κατά τη διενέργεια σωστικής ανασκαφής στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης.

Σε οικόπεδο της οδού Αριστίππου 4 και εντός χωροθετημένου σκάμματος θεμελίωσης οικοδομής, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τμήμα αστικής οικίας με τρικλίνιο, δηλαδή χώρο υποδοχής που συναντάται συχνά στις πολυτελείς αστικές οικίες της Θεσσαλονίκης. Στην οικία της οδού Αριστίππου, το τρικλίνιο έχει τη μορφή αψιδωτής αίθουσας και εντάσσεται στην ομάδα των τρικλινίων μικρού μεγέθους.

Όπως εξηγεί ο αρχαιολόγος της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Κωνσταντίνος Ράπτης, «το τρικλίνιο της συγκεκριμένης οικίας αναπτύσσεται στον άξονα Ανατολής-Δύσης, με την αψίδα του στα ανατολικά. Η απόκλιση από τον επιθυμητό νότιο, κατά κανόνα, προσανατολισμό φαίνεται ότι σχετίζεται με τη γεωμορφολογία της περιοχής και την ανάγκη να αξιοποιηθεί κατά το μέγιστο η έντονη φυσική κλίση του εδάφους».

Εκτός από το τρικλίνιο, η συγκεκριμένη έπαυλη διέθετε αίθουσα -πιθανώς ημιυπαίθρια- με χονδρό ψηφιδωτό δάπεδο, χωρίς διακοσμητικά στοιχεία, καθώς και χώρο με πλακόστρωτο δάπεδο και τετραβαθμιδωτή κλίμακα για την επικοινωνία χώρων διαφορετικών υψομετρικών επιπέδων. Στα κινητά ευρήματα της ανασκαφής συγκαταλέγονται κεραμικά, που βοήθησαν στη χρονολόγηση της οικίας.

Η έπαυλη κατοικήθηκε κατά τον 6ο αιώνα μ.Χ. και πιθανότατα καταστράφηκε κατά τη διάρκεια σεισμών των αρχών του 7ου αιώνα (περίπου το 630 μ.Χ.). Στην περιοχή πάνω από την Κασσάνδρου έχουν εντοπιστεί συνολικά 18 πολυτελείς οικίες, που χρονολογούνται από τον 4ο ως τον 6ο αιώνα μ.Χ.

Οκτακόσια χρόνια μετά την καταστροφή της οικίας της οδού Αριστίππου και σε υψηλότερα στρώματα στο ίδιο σημείο κατασκευάστηκε κτιστός υδραγωγός, που ανήκε πιθανώς σε κοινωφελή υδραυλικά έργα των υστεροβυζαντινών χρόνων για την υδροδότηση της πόλης.

«Οι αρχαιότητες που ερευνήθηκαν πιστοποιούν τη διαχρονική χρήση του χώρου από τα παλαιοχριστιανικά ως τα μεταβυζαντινά χρόνια», επισημαίνει ο κ. Ράπτης.

Τα αποτελέσματα της ανασκαφής στην οδό Αριστίππου στην Άνω Πόλη θα παρουσιάσουν οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Κωνσταντίνος Ράπτης και Χαρίσιος Κουτσογιάννης, αύριο, στην 24η Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ